Tarbiyya Tatali

Afirka Apocalypse

Marie-Françoise — 2025-11-29T17:51:08Z

Rob Lemkin

Rob Lemkin shine darektan fina-finan sama da hamsin, gami da African Apocalypse (2020), wanda ya rubuta tare da Femi. Nylander da Matt McConaghy kuma sun yi fim tare da Claude Garnier. Sauran fina-finan Rob sun haɗa da Maƙiyin Jama'a (2009) game da Khmer Rouge na Cambodia, wanda ya lashe kyautar Jury a Sundance.

Takaitaccen bayani

Femi Nylander, mawaƙi kuma ɗan fafutuka na Birtaniya da Najeria ne, ya yi tafiya zuwa Afirka ta Yamma domin gano tasirin abubuwan da Mission Afrique Centrale ta yi fiye da ƙarni guda da suka wuce.
Femi ya bi sawun Paul Voulet, wanda ya yi tafiya ta cike da zubar da jini da zalunci a cikin Nijar.
Ayyukan Voulet sun yi daidai da abin da Joseph Conrad ya rubuta a cikin littafinsa “Au cœur des ténèbres” (Cikin Duhun Zuciyar), wanda aka rubuta a daidai lokacin da Voulet ke aikata waɗannan kisan gilla a 1899.
Yayin tafiyarsa a Nijar, Femi ya gana da al'umma daga Lougou, Dioundiou, da Birni'n Konni, waɗanda har yanzu suna da raunin tunanin abin da ya faru.
Amma a cikin wannan duhu, ya kuma gano kyau da bege: matasa da ke aiki tare a Hukumar Kasa ta Makamashin Rana (ANERSOL) don amfani da hasken rana wajen cigaba da rayuwa.

Yadda aka nuna fim ɗin

African Apocalypse an fara nuna shi a BFI London Film Festival a ranar 16 ga Oktoba 2020, sannan BBC ta yada shi a talabijin.

A Nijar, an nuna shi a Yamai da wasu birane.

A 2024, mutane sama da 1000 suka halarci kallonsa a Konni, inda faransawa suka fi yin mummunan kisan gilla a 1899.

Ba a taɓa nuna fim ɗin a Faransa ba.

Neman Diyya

Fina-finan African Apocalypse ne ya sa al'ummomin Nijar suka tashi neman adawa da neman diyya daga Majalisar Dinkin Duniya kan laifuffukan mulkin mallaka.

Sarauniya Mangou

Marie-Françoise — 2024-06-11T08:22:00Z

Tarihi

An fi sanin Sarauniya Mangu ne saboda turjiya da al'ummar Lugu suka yi da manufar Voulet -Chanoine: a daidai lokacin da masarautun yammacin Afirka da dama suka mamaye ba tare da fada da Faransawa ba, al'ummar Lugu da Sarauniya Mangu ta yi yaƙi da sojojin mulkin mallaka da kyaftin Voulet da Chanoine suka umarta, a cikin Afrilu 1899.

Sarauniya wacce Laftanar Joalland yake gani a matsayin “tsohuwar mayya” ta bijire wa Faransawa yayin da suka tunkari kauyensu, ta hanyar aika musu da sakon zagi, inda ta yi alkawarin toshe musu hanya tare da yin alfahari da rashin nasarar mayakanta. Ranar 16 ga Afrilu, 1899, sojojin Faransa sun isa Lugu , inda mayakan Azna suka fuskanci juna. Bakuna da igwa yaƙin ba zai zama ɗaya ba. Sakamakon tsayin daka da mayakan Lugu suka yi, lamarin ya yi matukar tsada ga sojojin 'yan mulkin mallaka, wanda ya yi sanadin mutuwar mutane hudu, da jikkata shida, da asarar kusan harsashi 7,000.

Aznawa sun koma cikin dajin daga nan , bayan ficewar Faransawa, suka dawo da mallakar Lugu , wanda sojojin mulkin mallaka suka kone suka bar shi a kango. Rahotanni sun ce mayakanta sun kwace Sarauniya da karfin tsiya a lokacin yakin. An binne ta ne a makabartar Sarakai da ke birnin Lugu .

Labari, shahararre

Tunawa da Sarauiyya Mangu ta rayu shekaru da yawa a al'adar baka na kasar.

A 1980 littafin Abdulaye Mamani mai suna “Sarraunya : Bala'in Sarauniya Mangu mai dabo”, ƙagaggun labarai da aka sadaukar don juriyar Sarauniya Mangu lokacin zuwan sojojin mulkin mallaka. An canza ta zuwa matashiyar jaruma, yayin da al'adar Lugu ta nuna cewa Saraunya har a kullum tsohuwa ce , wadda ba ta shiga cikin fadace-fadace kuma sanda kawai gare ta a matsayin makami.

Littafin ya yi tasiri sosai a kafafen yada labarai kuma ya sanya Sarauniya Mangu, ta zama mai juriya ga mulkin mallaka, wanda aka sani a duniya baki ɗaya a Nijar, Afirka da sauran wurare. Fim, raye-raye, wasan kwaikwayo, littattafan yara, littattafan makaranta, waƙa, shirye-shiryen bidiyo da sauransu , an sadaukar da su gare ta. Makarantu, rediyo, talabijin, otal da gidajen abinci suna ɗauke da sunanta.

A ranar 23 ga Mayu, 2024, an kafa lambar yabon zarunmai mai sunnan “ Sarauniya Mangu ", wanda aka yi
don ba da lada ga mutane “wadanda suka bambanta kansu ta hanyar ayyukan kishin kasa, ko sadaukarwa don tabbatar da ikon kasa”.

Sarauniya Mangu shahararra ce sosai amma mutane kaɗan ne suka sani da al'adunta na ci gaba da wanzuwa a Lugu , kuma Sarauniyar ba a ba ta sanin da ya dace ba a cikin masarautun gargajiya.

Biki uku a Lugu (1984)

2024-06-10T11:54:51Z

A Lugu , mata suna daka gero kowace rana. Ƙunƙarar za ta yi la'akari da bukukuwan guda uku a cikin yini .

Zama Sarauniya

Sarauniya ce sarki. A shekarar 1983, gawar marigayiyar Sarauniya Gado ta nada wata mata mai suna Aljimma . Kafin lokacin ta kasance mace kamar kowace mace, matar wani, ko uwar wani. Daga lokacin da aka zab'e ta, Aljimma ba mace kamar ta yau da kullum ba ce, ta zama mai goyan bayan duka yan uwanta. Wurin azna , ta zama mai haɗin kai a cikin zuriya wanda ke tabbatar da haɗin gwiwa tsakanin ƙasa,….. hazaka da maza,

Bukukuwan guda uku sun rufe shekarar koyon ta sai farawar sarautarta: ta zama sabuwar sarauniya, Sarauniya Aljimma

Akwai nan. Siga don waya nan.

Dakan tururuwa : ginshiƙin gidan tururuwa

Mata sun daka gumba , fura ce da ake yi da gero ba a dafa ta. A daji, Sarauniya ta yayyafa gumbar bisa dakin tururuwa, don neman damina mai albarka da albarkar girbi. Da zarar an tabbatar da haɗin gwiwa tare da yanayi , yara za su iya shan gumbar.

Dakan dabi : ginshiƙin hadaya

Dakan dabi , ginshiƙin hadaya, ana yin shi kullum bayan Dakan tururuwa . Jama'a sun taru su gewaye Sarauniya mai dama gumba . Kowa ya tuna al'ada, girmama kakanni, fatan zaman lafiya da kowa. Firistoci na wa abokan gaba gargadi. Sarauniya ta bar majalisa saboda ana shirye-shiryen sadaukarwa kuma ba ta iya ganin jini. An kashe akuya , wannan hadaya tana girmama matattu.

Dakan Sarauniya : ginshiƙin Sarauniya

Ana gudanar da wannan bikin ne bayan shekara guda da rasuwar Sarauniyar da ta gabata a gaban bukkarta.
Ya kawo karshen zagayowar Godo ta hanyar rufe jana'izar ta kuma ta haka ne aka bude na Aljimma . Daga nan ne aljannun da ke zauna a cikin bukkar marigayiyar Sarauniya , za su barin bukkar zuwa bin sabuwar sarauniya. Sarauniyar yanzu tana zaune a babban bukkarta inda za ta kasance a rufe, tare da tabbatar da zaman lafiya da wadata ga dukkan gungunan Lugu .

Tarkama

Marie-Françoise — 2023-07-30T16:34:09Z

Tarkama dai lokacin biki ne da gawar marigayiya Sarauniya ta Lugu ke nada wadda za ta gaje ta. Sarauniya Aljimma, wadda Tarkamar Sarauniya Gado ta nada a shekarar 1983, ta rasu ne a ranar 7 ga Janairu, 2023 bayan ta shafe shekaru kusan arba'in tana mulki.

An shirya Tarkama ta Sarauniya Aljimma cikin gaggawa a ranar Litinin 9 ga watan Janairu. Bikin na bukatar halartar ƴan yankin ƙauyukan Lugu da yawa. Ana shirya gawar marigayiya a cikin babbar bukkata, wadda za a rugujewa inda an gama. Tarkama za ta zabi wurin da zai kasance a yi wa sabuwar Sarauniyar bukkat
Akan lulluɓe jikin a cikin tabarmar da aka ajiye a kan wani dandali mutane guda huɗu ke ɗaukar gawar, ɗaya a kowane kusurwa. Daga Darei ne Mazaje hudu suke, Darei wani kauye ne a cikin karamar hukumar Dankatsari da Bagagi, wani kauye a cikin gundumar Matankari. Mutumin da yake rike da gatari kuma yana buga kasa idan ya tambayi Tarkama ya fito ne daga Guilme, a cikin yankin Dogonkiria, yana tare da wata mata wadda kan buga wata kwarya da aka kifar da ita a kan wata mai dauke da ruwa, da kuma wani mawaki mai ganga.
A waje, taron jama'a sun hallara, mata da 'yan mata daga nesa suke kallo, maza da samari suke matsowa. Jami'ai na zaune a kan kujerun kamar su Kona Dogondutsi, Hakimin Sashen, Hakiman Dankatsari da Dogondutsi, Wakilan Sarkin Arewa da na Hakimin Tibiri da kuma ‘yan kungiyar RAEDD. Gendarma na nan don tabbatar da a yi sabgar lafiya. Limaman Azna suna zaune a kasa, ana iya gane su game da kayan ado da farar hularsu. Sama da mata goma ne aka tara, wadanda suka cika sharuddan zabe su, kuma mazaunan kusa da Lugu.
Da zarar an kammala shirye-shiryen, Tarkama ke fitowa daga babbar bukka. Yanzu dai ana yin bikin ne a bainar jama'a. Sai ta fara zuwa dajin da ke kewayen ƙauyen, aikinta shi ne ta samo wata allura da aka ɓoye a wurin. Wannan matakin yana tabbatar da cewa Tarkama ta cika aikinta. Idan ta komo cikin ƙauyen sai ta gaida hakimai sannan ta gaida limaman Azna.
Mutumin da ke da gatari ya bugi kasa ya ambaci sunayen matan da suka taru daya bayan daya. Idan Tarkama ta zabi daya, dole ne ta bayyana ta ta hanyar zuwa saman kanta. Haka aka zabi Aljimma a shekarar 1983, abin ya ba ta mamaki. Amma a wannan karon ba ta zabi ko ɗaya daga cikin waɗannan matan ba.
Bayan sun gaisa da limaman Azna, sai Tarkama ta tafi ƙauye neman gidan sarauniyar da za ta kasance a nan gaba. Da zarar an samu gidan, sai a tambaye ta ta fadi matar gidan da ta zaba, wacce za ta yi sarauta a nan gaba. Ta zabi Kambari wacce aka haifa a Lugu, tana zaune a Tudun-Barewa, inda mijinta da ya rasu ya zauna. Ba ta nan a Lugu. An shaida wa 'ya'yanta saboda dole ne su yi bankwana da ita, ba za su kara samun damar ganinta ba. Aka dauke ta a mota, zuwa Lugu kuma yanzu tana zaune a can (duba karin bayanin labarin Sarauniya Kambari a karshen Mujalla).
Lugu ta sami sabuwar sarauniya, Sarauniya Kambari.
Tarkama ta gama aikinta. Mawaka da matasa, suka tona kabarin Aljimma, a wurin da Tarkama ta gano. Za a binne gawarta da fatar sa. Yanzu za ta huta a Lugu a makabartar Sarauniyoyi.
Aziz Sumaïla wanda Tarbiyya Tatali ta aika zuwa Lugu da zarar aka ce mana yana iya halatar taron ya dauki hoto da video na Tarkama don yin rubutu akan bikin. Culture Plus tare da haɗin gwiwar AECIN suka shirya wani ɗan gajeren fim. A saninmu, wannan shi ne karo na farko da ake yin fim ɗin Tarkama a birnin Lugu. Godiya ta musamman ga al'ummar Lugu bisa irin tarbar da suka yi da kuma hukumomin karamar hukumar Dankatsari bisa goyon bayansu.

Alichina Allakaye

Marie-Françoise — 2022-08-03T16:48:34Z

Alichina Allakaye (a tsakiya bisa hoton da ke sama, wanda aka ɗauka a lokacin bikin Bagagi a 2021) shi ne ɗaya daga cikin wandanda suka kafa kamfanin wasan kwaikwayo na Les Tréteaux du Niger da kuma ƙungiyar fasahar Gamuart. Cikakken mai fasaha ne: mai zane, mai ban dariya, jarumi, darakta, ya samu horo da dama: daga 1982 zuwa 1985, horo na zane-zane a cibiyar al'adu mai sunna Umaru Ganda (CCOG) da ke Yamai a Nijar a karkashin inuwar kungiyar zaman lafiya peace corps. Ya koma wannan cibiyar a matsayin mai horar da zane-zane daga 1986 zuwa 1993. Daga 1994 zuwa 1997, ya yi horo a CCFN Jean Ruch da ke Yamai tare da fitattun 'yan wasan kwaikwayo, daraktoci da mawallafa na Faransa. A yau ya zama babban jigo a fagen al'adun Nijar, saboda sha'awar fasahar kere-kere da al'adu, amma kuma sama da haka, a shekarar 1982, a taron karawa juna sani na ustaz Rissa Ixa (mai zanen Nijer), a wajen taron karawa juna sani na Seydu Mumuni Maïga a Yamai, a cikin 1993. Alichina Allakaye ya baje kolin ayyukansa a Afirka, Turai da Amurka. Ya sa hannu cikin gidaje da dama na zane-zane: Tuluse (Saint Henri), Creil, Avignon (Faransa), Tahua, Zinder, Agadez, Yamai da kuma Yuri (Niger), tare da yin aiki a cikin wasanni da fina-finai da yawa.

Alichina ɗaya daga cikin wadanda suka shirya Faretin Bagagi ne a ƙarshen Agusta 2021 (duba Mujallarmu lamba 15).

Kuma ɗaya daga cikin mawallafin fim din “Akwai Magana! Za mu yi magana a kai."ne.

Nunin kungiyar wasannin tsalle-tsalle ta makarantun Dogondutsi Dankatsari (Nijar) daga Abdul Aziz Sumaïla

Marie-Françoise — 2021-08-14T16:06:51Z

A ranar 20 ga Maris, 2020, wakilai daga makarantun Dogon Dutsi da na Dankatsari, wadanda suka kunshi adadin 'yan mata da samari daidai, sun hadu don wasannin motsa jiki: kwallon kafa, da sauran su.

Aikin, wanda Ofishin Jakadancin Faransa a Nijar ya ɗauki nauyin kudadden a matsayin wani bangare na “Bayyanar da Jama'a”, kwamitin tagwaye na Orsay da AESCD, sun samu fa'ida ne daga tallafin kungiyar RAIL da RAEDD, wadanda ke aiwatar da hadin kai a tsakanin Dogondutchi da Dankatsari, da kuma COGES na makarantun firamare.

Aikin daukar hoto na Abdul Aziz Sumaïla na kungiyar wasannin tsalle-tsalle ta makarantun Dogondutsi Dankatsari (Nijar) ya sami tallafi daga AESCD da kudaden kansa.

Bazar koli a Centre Culturel Franco-Nijar Jean-Rouch a ranar 5 da 12 ga Yuni, 2021, wanda Ofishin Jakadancin Faransa a Nijar ya dauki nauyinsa a wani bangare na “Bayyanar da Jama'a”.

Baje kolin aikin Muryar Mata

Marie-Françoise — 2021-06-21T20:56:16Z

Wadanda suka sami lambar yabo ta Muryar Mata su goma sha uku sun baje kolin ayyukansu a Dosso daga ranar 2 zuwa 5 ga watan Fabrairu, 2021. Saboda takurawar Covid, masu halartar taron ba su yi yawa kamar yadda ake so ba.

Matasan wadanda suka dauki hotuna sun tsaya kusa da hotunansu uku da ake nunawa sannan kuma suka nuna karamin littafinsu tare da hotunansu goma ga maziyarta.

Ya kamata a baje kolin ayyukansu a gidan duniya ta Rennes a cikin watan Maris 2021. Amma, wannan baje kolin ba zai zama cikakke ba, saboda a yanar gizon zai a yi sa.

Nunin faifan ya ƙunshi hotuna uku da aka nuna a Dosso na mata goma sha uku da suka ci nasara. Hotunan tara na farko, na matan uku ne waɗanda suka ci nasara bayan baje kolin ayyukansu : Zeinaba Zezi, Nafissa Maru da Hasanatu Hamadu.

Bayanan hotunan uku na wadanda suka ci nasara su goma sha uku suna cikin .pdf da ke ƙasa.

Légendes

An gudanar da bikin baje kolin ne a cibiyar Centre Culturel Franco Nigérien Jean Ruch da ke Yamai a watan Mayu shekarar 2021, da kuma Garankedey da ke yankin Dosso, a daidai lokacin da ake bikin ranar matan Nijar. A cikin Maris 2022, an baje kolin a Marstaing a Occitanie, da kuma a Uagadugu na Burkina Faso. Daga Agusta 5 zuwa 7, 2022 an nuna shi a Foix a matsayin wani ɓangare na Bikin Ingénieuse Afrique. Daga Maris 13 zuwa Maris 26, 2023 an baje kolin a Maison Internationale de Rennes a matsayin wani ɓangare na In(di)visibles de Rennes Métrople lokacin Ranar 'Yancin Mata na Duniya

Bishiyoyi Don baje kolin rayuwa mafi kyau a Dankatsari - Abdul Aziz Sumaïla

Marie-Françoise — 2020-10-30T11:07:51Z

Nunin ya kasance ne bisa dashen bishiyoyi da aka gudanar a Dankatsari a cikin tsarin haɗin gwiwa tsakanin Cesson-Dankatsari tun shekarar 2009. An dasa bishiyoyi 40,000 a cikin cibiyoyin karamar hukumar (karamar hukuma, kasuwanni, kolejoji, makarantu, cibiyoyin kiwon lafiya) ko ba da su gudummawa ga jama'a.
Ayyukan da AESCD ke yi da kuɗinta.
Ranakun da wuraren baje koli: daga 6 ga watan Nuwamba zuwa 2 ga watan Disamba 2020, a Médiathèque du Pont des Arts, Cesson-Sévigné.
Budewa da (...) - Yan ɗaukar hoto, Faransawa da ƴan ƙasar Nijar / Hul'da tsakanin, Al'adu, RAEDD, Dankassari, Cesson-Sévigné, AESCD, Aikace aikace a Faransa

Tunguma

Marie-Françoise — 2020-10-30T11:02:42Z

Bayan wani rikici da 'yan uwanta, dutsin Tunguma ya sa, Sarauniya Yar Kasa, wadda ta zo daga Daura a arewacin Najeriya a yau, ta zama sarauniya. Ta yi zamanta a wata kasar da ba kowa, wacce yanzu ake kira Arewa ko kasar arawa, ta kafa ƙauyensu, Lugu. Ba a san ba ko yaushe aka yi abun ba, an dai san da cewa ya kasance a cikin ƙarni na 16 ko 17.

Matsayin Tunguma

Tunguma dai an san ta a duk ƙasar Nijar da sauran ƙasashe, galibi ana kiranta da Dutse na Adalci kuma ana neman ra'ayinta, saboda haka ake kiran ta da dutsen dabo, amma da alama kotunan hukuma sun rage neman ra'ayinta a fagen adalci.
Ba a ɗauki Tunguma a matsayin dutse ba amma a matsayin mai hazaka kuma mallakar Sarauniyar Lugu ce. Tunguma tana da alaƙa da iccen kuka, saboda a ƙarƙashin
iccen kuka aka fara ganinta, kuma aka ajiye ta a ƙarƙashin wani iccen kuka. Wannan iccen gidan aljamai ne kuma alama ce ta nuna samun 'ya'ya dayawa, kamar na yawan yayanta, ko'ina cikin Yammacin Afirka. A yau babu sauran bishiyar kuka da za ta tanada Tunguma. Duk bishiyoyin kuka, waɗanda suke da yawa a yankin, sun bushe saboda fari. A yau ƙarƙashin wani ɗan icce Tunguma take, wannan ɗan iccen a madadin iccen kuka na asali.

Ibadar Tunguma

Wannan sakin layi yana bayanin ladaban da muka samu a garin Lugu tsakanin 1983 da 2010.
Dutsen na kamar a kilomita uku zuwa hudu daga Lugu, a kan tuddu zuwa gabas. Yan tunguma, wadanda ke zuwa yin shawara da ita, har ma da makiyaya, mafarauta, masu son labari, suna jiran wajajen dutse isowar wadanda suka fito daga Lugu.
Maitunguma, mai kula da bikin, shi ke, zubda ruwa sau uku a kan Tunguma, yana karanta kalmomin al'ada, yayin da masu sauraro ke musayar gaisuwa tare da neman wurin zama.
“Tunguma, dutsin Daura na Katsina na Bornu, a zo da dariya, a koma da hushi” wanda ke nufin: "Tunguma, dutsen Daura, na Katsina da Bornu a zo da dariya, a koma rai a ɓace [saboda an gano mai laifi]. Mai kula da aikin ya kan aje
gorar shi kusa da dutsen. Ya buɗe raga a kusa da dutsen, sannan ya daga dutsen sau uku kafin ya aje shi, sau uku a cikin raga sannan ya bar shi wurin. Sa'anan masu ɗaukar shi biyu, da ake kira dawakan dutse ke zuwa. Maza ne ‘yan garin Lugu, diya maza ('ya'yan maza), zuriyar ƙauyen na gefen maza. Suke ɗawainiya da ita.

Kamar mai kula da bikin, masu ɗaukar ta na sanye da fararen kaya, sun cire takalmansu. Dutse yana cikin ragar mallake a sanda. Dukan suke daukewa. Suna daidaita dutsen a hankali, koyaushe wajen hanya ɗaya ake ɗaukar, yana fuskantar gabas. Ana kiranta Wannan fuskar hanci. Bayan ɗagawa da ajewar dutsen sau uku, sai su ɗauke shi a kafaɗunsu.
A lokacin wani ya kawo tulin kasa a gaban mai kula da bikin, kimanin mita takwas daga dutsen, masu kallo da sauraro suna tsaye a bayansa. Sa'a nan ya balbaje kasar. Maitunguma ya fara gaisuwa: “Ina gaisuwa Tunguma, ina gaisuwa: Ina gaishe ku Tunguma, na gaishe ku” sau uku, yayin da mai hidimar ke yayyafa wa kansa kasar da ke gabansa sau huɗu. Dutse na jan masu ɗauken shi baya. Dole ne dutse ya amsa gaisuwa, ma'ana, karba su, ya dawo sau uku a gaban mai kulla da bikin. A yi ta gaishe gaishe a daidai lokacin kuma ana ta jefa kasa, har sai Tunguma ta ci gaba. A lokacin Maitunguma sau uku ya ce: “Na gani kuma na gode”. Sannan sau uku: “Diya mazan mu na Lugu, kwana lahiya, tashi lahiya”: “Diya matan mu na Lugu, kwana lahiya, tashi lahiya, kuma sau hudu:” Diya matan mu na Lugu , kwana lahiya, tashi lahiya“: 'Ya'yan matan Lugu sun kwana lafiya, sun tashi cikin koshin lafiya.”

“Ina masu magana? ..... ku ba da goro ('yan goro ya'yan itace masu daci ne, watarana kuma kuɗi), a ajiye musu. Mai magana ya aje kuɗin. Ya fallasa matsalar shi ga mai kula da dutsin, shi kuma ya ci gaba,”To [To], Tunguma, wannan abu (kuma ya fayyace matsalar) lamarin Allah ne?“, sau uku. Idan Tunguma ta ce eh, ya kamata a yi jira, wato, babu wani abin da za a yi, wanda ba safai ba. In ba haka ba sai a duba:”Shin akwai wani abu?" - Ee. Sannan a tambaya shin hannun mutum ne ya haifar da matsalar, ko kuma aljani... da dai sauransu. A yi ta yi sai ana kawarwa, sannan a yi kokarin neman magani. Tunguma ya amsa da eh ta hanyar yin gaba har sau uku,ko yana amsawa a'a kawai. A kowace tambaya, mai hidimar yana jefa yashin kasa zuwa Tunguma. Ya sanya maganarsa a cikin yashi sannan ya share ta da ɗaukar yashin kasa.

Tsarin rufewa koyaushe za'a maimaita shi sau huɗu ga mace kuma sau uku ga namiji: “ƙasar Saraunya, kwana lahiya, tashi lahiya: ƙasar Sarauniya, yi barcin kirki, da farkawa mai kyau. Kasar Magaji, kwana lahiya, tashi lahiya: ƙasar Magaji, yi barcin kirki da farkawa mai kyau". Bayan gaisuwa iri-iri na yanayi iri ɗaya, sai a kammala: “Dokin gabanku, yi kyakkyawan barci, da farkawa mai kyau. Dokinku na baya, yi kyakkyawan barci, da farkawa mai kyau, ”ga masu ɗauka.

A shekarar 1984, bisa aiki biyu na Tunguma, tambayoyin sun ta'allaka ne akan mutuwar dabba ba gaira ba dalili, asarar wani abu, zabin wurin da za'a kafa bukka, Haihuwa tun lokacin bai kai ba, wanda dutsen ya nuna zaɓin mai warkar da matsalar, mantawa da alƙawari ga mai magani, wanda aka tsara roko (buƙata, addu'a) wurin Sarauniya, saboda rashin sadaukarwa ga mai magani. Ana kuma tambaya “Idan ba a yi wa gonar magani ba?” Da kuma: ciwo, cututtuka, rashin labaran dangi, tsoran yara.
A shekara 2005 mata biyu kishiyoyi suka zo yin shawara wurin dutsen, ɗayan tana zargin ɗayan da hana ta samun haifuwa wato idan ta samu ciki sai ya fadu kafin ya kai haihuwa. Wadda ake tuhumar ta yi kira da karfi ga Tunguma da ta wanke ta.
Tunguma a zahiri ta yi tsalle zuwa gaba, da tura waɗanda suka zo don sauraren hukuncin, don tabbatar da rashin laifin wanda ake tuhuma.
Tunguma ta sauraron dukkan tambayoyi. Sauraron shawarwarinta ba ya da tsari kamar na a zo a gani, yana da tsauri. Kowa na iya yin magana yadda ya ga dama. Mai kula da aikin wanda kamar koyaushe yana tare da ninki biyu, yana iya, idan ya gaji ko ya kasa samun tambayoyin da suka dace, mika masa hannu. Amma a wannan yanayin kuma, duk wanda ya hallari taron na iya ba da dalilan da ke iya faruwa, zuwa tambayoyin da za a yi don warware matsalar. Wasu mutane wani lokacin sukan yi tambayar da kansu tare da watsa kasa da hannuwansu. Wannan yana yiwuwa musamman ga mutanen garin Lugu. Wasu kuma suna kokarin yi wa Tunguma rada. Amma a rishin samu amsa sai a shaida masu da su yi magana da babbar murya!

Tunguma ba za a iya samu ba

A farkon shekarar 2017, X, wanda ke a 'yan kilomita daga Lugu, ya yi alfaharin lalata Tunguma da sandar ƙarfe. An watsa hotunan tarkace na abun. An kama X kuma ana tuhumarsa da “lalata kayan al'adu da addini”. Bayan watanni shida na kamu da aka yi masa, an sake X a kan beli, a watan Oktoba 2020 kafin a yanke hukuncin. Ya yarda da abun da ya yi, kuma ya nuna cewa bincike bincike da yawancin hukunce-hukuncen karya da rashawa da tunguma ta yi suka sa shi aikata hakan.

Azna Lugu da Bagaji, sun ce hotunan tarkace ba na Tunguma da aka ce an fasa ba ne. Tunguma ruhu ne wanda yake cikin dutsen kawai yayin da ake shawarwari, ba za a iya tarwatsa shi ba saboda dutsen da ya ke amfani da shi ya fashe. A gare su, Tunguma ba ta nan saboda ta tafi neman ruhohin duwatsu bakwai na Daura. Karin tabbaci a wajensu na tafiyar Tunguma, mutuwar Makera, da ke jagoranci aikin tuntuba tunguma.

An ce Tunguma ta gwammace ta tafi don kin yarda da rashin kulawar da ake shirin yi mata saboda Sarauniya ta tsufa sosai, Baura da Magagi ma haka, wasu za su yi amfani da dutsen yadda suke so, ba tare da girmama ruhun ibadar ba.

A ra'ayin waɗansu kuma, Tunguma ba ta zama dole ba tunda Nijar ƙa'idar doka ce take amfani da ita tare da shari'a na zamani.
Tunguma ba ita kaɗai ba ce a wannan halin, amma ana cewa ita ce ta ƙarshen Duwatsu Bakwai na Daura da take ci gaba da yin irin wannan aiki. Ala kulli halin, an daina yin al'adar, shafi ya juya.

Ana cewa a Lugu da Bagaji da Tunguma ba za a iya samu ba.

Bawa Kadade Riba

Marie-Françoise — 2020-08-17T14:52:53Z

Tun farkon shekarun 2010, Bawa Kadade Riba ke sha'awar kallon fina-finai. Ya shiga cikin darussan horo da yawa da kuma da kuma saduwa ta fim kafin ya sami degre na 2 a cikin shirya fina-finai a yami'ar Senegal (Saint Louis) a cikin 2016. Ya jagoranci wani fim na makaranta (gajeren fim) “Doki, Malick da Ni”, tare da jagorancin wani fim na haɗin gwiwar “Makarantar garkuwa” har yanzu a cikin tsarin horo.

"Étincelles“, wanda aka fara daga 2019, shine fasalin shirin sa na farko. An yi shi ne a Mailo, daya daga cikin kauyukan Dankatsari.”Garajin Zara", ana iya gani akan arte.tv shirin ne na 2022, a cikin wani ɓangare na Ƙarni na Afirka - Labarun jama'a game da matasan nahiyar
Bawa shine shugaban kungiyar Al'adu+ Niger. Shi ne asalin aikin Muryar Mata.
Yana daya daga cikin mawallafin zane-zanen da aka yi fim din “[Akwai Magana! Za mu yi magana game da shi→519]”.

Bawa shine shugaban Nouvel Espoir, memba na kungiyar Tarbiyya Tatali tun watan Agusta 2022.